Tegels kiezen, leggen en berekenen: alles wat je wilt weten

Tegels zijn een van de meest gebruikte materialen in huis. Je ziet ze in de badkamer, de keuken, op de vloer en steeds vaker ook in de tuin. Ze zijn er in tientallen maten, kleuren en stijlen, en elke keuze heeft invloed op hoe een ruimte eruitziet en aanvoelt. Toch weten veel mensen niet precies waar ze op moeten letten bij het uitzoeken en leggen van vloer of wandbekleding. Dat terwijl een goede voorbereiding je achteraf veel gedoe kan besparen.

Soorten tegels en waar je ze voor gebruikt

Keramische tegels zijn veruit het meest verkocht in Nederland. Ze zijn gemaakt van gebakken klei en verkrijgbaar in veel uitvoeringen. Porseleinen tegels, ook wel porselein genoemd, zijn een variant die harder en minder poreus is. Die zijn daardoor goed bestand tegen vocht en slijtage, wat ze geschikt maakt voor vloeren die veel gebruik krijgen. Natuurstenen platen zoals marmer of leisteen geven een andere uitstraling, maar vragen meer onderhoud omdat ze gemakkelijker vlekken opnemen. Voor buiten, zoals een terras of pad, worden vaak betonnen of geglazuurde exemplaren gebruikt die goed kunnen omgaan met regen, vorst en zon. De keuze hangt dus sterk af van de plek waar je ze wilt leggen en hoeveel belasting ze moeten verdragen.

Het berekenen van het juiste aantal

Veel mensen kopen te weinig of juist te veel wanneer ze beginnen aan een klus. Een handige manier om het benodigde aantal te berekenen is door de oppervlakte van de ruimte te meten in vierkante meters. Dat doe je door de lengte te vermenigvuldigen met de breedte. Stel dat je een badkamer hebt van 2 meter bij 3 meter, dan heb je 6 vierkante meter te betegelen. Vervolgens bereken je hoeveel stuks er in één vierkante meter passen op basis van de maat van de tegel. Een tegel van 30 bij 30 centimeter beslaat 0,09 vierkante meter, dus je hebt er ongeveer 11 per vierkante meter nodig. Tel daar altijd een extra hoeveelheid bij op, want bij het zagen en snijden gaan er stukken verloren. Een marge van 10 procent is een gebruikelijke richtlijn bij professionals. Zo voorkom je dat je halverwege de klus tekortkomt en naar de winkel moet voor een nieuwe partij, die dan misschien net iets anders van kleur is.

Zelf leggen of een vakman inschakelen

Steeds meer mensen leggen wandtegels of vloertegels zelf. Dat is goed te doen als je handig bent en de ruimte niet te ingewikkeld is. Je hebt daarvoor tegellijm, voegmortel, een tandspatula, een waterpas en een tegelsnijder nodig. Belangrijk is dat de ondergrond vlak, droog en stofvrij is voordat je begint. Begin altijd vanuit het midden van de ruimte of een opvallend punt, zodat de afwerking aan de randen gelijkmatig is. Bij complexere ruimten, zoals hoekige badkamers of vloeren met afvoerputjes, is het verstandiger om iemand in te schakelen die dit vak beheerst. Een professionele tegelzetter werkt sneller, maakt minder fouten en weet hoe hij met lastige hoeken en aansluitingen omgaat. De kosten voor een vakman liggen gemiddeld tussen de 25 en 50 euro per vierkante meter, afhankelijk van de moeilijkheidsgraad en de regio.

Trends en stijlen in tegelgebruik

De populariteit van grote formaten groeit al een aantal jaar. Platen van 60 bij 120 centimeter of zelfs groter geven een ruimte een rustige, moderne uitstraling met minder voeglijnen zichtbaar. Tegelijkertijd is er ook een tegengestelde beweging: kleine formaten zoals metrotegels en mozaïekwerk zijn populair in keukens en badkamers met een industriële of retro sfeer. Mat afgewerkte oppervlakten zijn in opmars ten opzichte van glanzende varianten, mede omdat ze vingerafdrukken en waterstrepen minder snel laten zien. In de tuin winnen grote betonlook platen terrein, omdat ze gemakkelijk te onderhouden zijn en goed passen bij een strakke buitenruimte. Het kleurgebruik verschuift al een tijdje richting aardetinten, zachtgrijze tinten en gebroken witte tinten, wat goed aansluit bij het algemene woontrend van een rustige, neutrale basis met een warme uitstraling.

Veelgestelde vragen

Hoeveel extra tegels moet ik kopen voor het snijden?
Bij het kopen van wandtegels of vloertegels is het verstandig om 10 procent extra aan te schaffen. Bij het zagen en snijden gaan er altijd stukken verloren, en soms breekt er een bij het leggen. Als de ruimte veel hoeken of uitsnijdingen heeft, kun je beter 15 procent extra rekenen.

Wat is het verschil tussen keramische en porseleinen tegels?
Keramische tegels zijn gemaakt van gebakken klei en zijn lichter en iets poreuzer dan porseleinen tegels. Porseleinen tegels worden bij hogere temperaturen gebakken, waardoor ze harder en vochtbestendiger zijn. Porseleinen tegels zijn daardoor beter geschikt voor vloeren en natte ruimten.

Kan ik buiten gewone vloertegels gebruiken?
Gewone binnentegels zijn niet geschikt voor gebruik buiten. Ze zijn niet bestand tegen vorst en kunnen daardoor barsten. Voor buiten gebruik je speciaal buitenmateriaal, zoals vorstbestendige exemplaren of betonnen terrasplaten met een antislip oppervlak.

Hoe lang duurt het voordat je na het leggen over nieuwe tegels mag lopen?
Na het leggen van vloertegels moet de tegellijm voldoende uitharden voordat je er overheen loopt. Afhankelijk van het type lijm en de temperatuur in de ruimte duurt dat meestal 24 tot 48 uur. Voegen kun je daarna aanbrengen en die hebben ook een aantal uren nodig om te harden.